Orantı hesaplama
Üç değer girin, dördüncüsü işlemiyle birlikte hemen gelsin.
Örnekler girdiyi ve ayarları geçici olarak değiştirir. Önceki çalışmanızı geri yükleyebilirsiniz.
Dosyalarınız cihazınızda kalır
Bu araç tamamen tarayıcınızda çalışır. Yapıştırdığınız içerik cihazınızda işlenir ve asla bir sunucuya gönderilmez; bu yüzden token'lar, anahtarlar ve yayımlanmamış metinlerle güvenle kullanabilirsiniz.
Örnek
Örnek: mercimek çorbası, yol yakıtı ve taşınma — üç gündelik orantı sorusu
Üç soru, her biri ayrı hesaplanıyor: 6 kişilik mercimek çorbasına 1,5 su bardağı mercimek giriyorsa 15 kişiye ne kadar? Araba 100 km’de 6,4 litre yakıyorsa 450 km’lik yol için kaç litre? 4 kişi bir evin eşyasını 6 saatte taşıyorsa 6 kişi kaç saatte taşır?
- Çorba, doğru orantı: A = 6, B = 1,5, C = 15. X = 1,5 × 15 ÷ 6 = 3,75 su bardağı.
- Yakıt, doğru orantı: A = 100, B = 6,4, C = 450. X = 6,4 × 450 ÷ 100 = 28,8 litre.
- Taşınma, ters orantı (kişi artınca süre azalır): A = 4, B = 6, C = 6. X = 4 × 6 ÷ 6 = 4 saat; sağlama: 4 × 6 = 6 × 4 = 24.
- Taşınmayı yanlışlıkla doğru orantıyla hesaplamak 9 saat verir: daha çok kişiyle daha uzun süre, yani sonuç mantıksızsa orantı türünü kontrol edin.
| Soru | A | B | C | Orantı | X |
|---|---|---|---|---|---|
| Mercimek (su bardağı) | 6 kişi | 1,5 | 15 kişi | Doğru | 3,75 |
| Yakıt (litre) | 100 km | 6,4 | 450 km | Doğru | 28,8 |
| Taşınma (saat) | 4 kişi | 6 | 6 kişi | Ters | 4 |
3,75 su bardağı mercimek, 28,8 litre yakıt ve 4 saat. Ondalığı virgülle (1,5) ya da noktayla (1.5) yazabilirsiniz; ama «1.500» gibi noktadan sonra üç hane gelirse nokta binlik sayılır ve bin beş yüz okunur.
Nasıl çalışır
- A değerini ve ona karşılık gelen B değerini girin (ör. 4 kg 10 TL).
- Yeni değeri C olarak girin (ör. 6 kg).
- İki çokluk birlikte artıyorsa doğru orantıyı, biri artarken diğeri azalıyorsa ters orantıyı seçin.
- X, işlemi ve sağlamasıyla birlikte görünür.
Sık sorulan sorular
- Doğru orantı nasıl hesaplanır?
- İçler dışlar çarpımıyla: A’ya B karşılık geliyorsa C’ye X karşılık gelir ve X = B × C ÷ A olur. 4 kg 10 TL ise 6 kg 10 × 6 ÷ 4 = 15 TL eder.
- Ters orantı nedir?
- Biri artarken diğerinin aynı oranda azaldığı durumdur; örneğin işçi sayısı ve iş süresi: X = A × B ÷ C. 6 işçi bir işi 12 günde bitiriyorsa 9 işçi 6 × 12 ÷ 9 = 8 günde bitirir.
- Yüzde hesabında kullanılır mı?
- Evet: 200 %100 ise 50 yüzde kaçtır? A = 200, B = 100, C = 50, doğru orantı: X = %25.
- Doğru orantı mı ters orantı mı olduğunu nasıl anlarım?
- Kendinize sorun: biri iki katına çıkarsa diğeri de iki katına mı çıkar (doğru), yoksa yarıya mı iner (ters)? Kişi sayısı ile malzeme, yol ile yakıt, miktar ile fiyat doğru orantılıdır; işçi sayısı ile süre, hız ile yolculuk süresi, musluk sayısı ile dolum süresi ters orantılıdır.
- Kesirli ya da binlik ayırıcılı sayı yazabilir miyim?
- Evet: 3/4 (0,75 olarak okunur), 1,5, 1.5 ve 1.250,5 yazılabilir. Noktadan sonra tam üç hane gelirse nokta binlik ayırıcı sayılır: «1.500» bin beş yüzdür, bir buçuk değil. İşlem satırında sayılar virgüllü yazılır, sonuç gerekirse altı haneye yuvarlanır.
- Değerler bir yere gönderiliyor mu?
- Hayır. Hesaplama tarayıcınızda yapılır.